Vereniging van Vrienden van het Museum Kurhaus en Koekkoek-Huis Kleef e.V.


Stellingname van Vereniging van Vrienden / Kleefse Vereniging m.b.t. het bebouwingsplan Nr.1-084-5

Sinds enkele jaren volgen de Kleefse Vereniging voor cultuur en geschiedenis e.V. („Klevische Verein für Kultur und Geschichte e.V.“) en de Vereniging van Vrienden van het Museum Kurhaus en Koekkoek-Huis Kleef e.V. met grote bezorgheid de plannen van de stad Kleef om het grondstuk aan de Koekkoekstege, dat nu nog in het bezit is van de stad Kleef, te verkopen aan een investor om het te laten bebouwen. Er is geen economisch belang om dit grondstuk te verkopen. Dit biedt de raad van de stad Kleef de mogelijkheid, de vrijheid en de verplichting om het zojuist openbaar gemaakte bebouwingsplan kritisch te beoordelen en hierover een besluit te nemen, dat optimaal recht doet aan en met respect voor de belangrijke historische kwaliteiten van de Koekkoekstege en  in het algemeen belang van de stad is.

Bij de bebouwing gaat het om twee grondstukken: het ene grondstuk is het bijna vierkante perceel, dat aan de huidige Koekkoek-Platz is gelegen en waarop tot begin jaren ’80 van de vorige eeuw een klein huis stond, dat aan de stad toebehoorde. Het tweede perceel is een tuin, die zich uitstrekt tot de Hanns-Lamers-Platz. Het huis, dat in de laatste 25 jaar van de 19de eeuw gebouwd is, stond op de plek waar de Koekkoekstege en de Kavarinerstraße (nu Koekkoek-Platz) bij elkaar kwamen en benadrukte door zijn twee verdiepingen ook de imposante architectuur van het B.C. Koekkoek-Huis, net zoals het stadinwaarts gelegenhuis huis op de Kavarinerstraße 31.

Begin jaren ’80 werd dit huis door de stad Kleef afgebroken. De naastgelegen horecagelegenheid kreeg toestemming om hier een Biergarten in te richten, die tot ca. 10 jaar geleden heeft bestaan, totdat deze gelegenheid sloot. In de tussentijd werd horecagelegenheid zum Kurfürsten, het tweede grondstuk, verkocht. Dit gebouw staat tegenwoordig leeg.

Het is niet mogelijk om uit het nu openbaar gemaakte bebouwingsplan 1-084-5 Kavarinerstr. / Hanns-Lamers-Platz,  door de misschien bewust open formuleringen,  precies op te maken, hoe de bebouwing er uit dient te zien. Daarom formuleren de Vereniging van Vrienden van de Kleefse musea en de Kleefse Vereniging, de twee belangrijkste spreekbuizen van de cultuur in Kleve, onderstaand hun voorstellen om deze voor Kleve bijzonder belangrijke verbinding tussen de Unter- en de Oberstadt te behouden.

De „Koekkoekstege“, die deze naam in het Derde Rijk kreeg, omdat de oude naam „Juden-Stege“ door de nationaalsocialisten werd afgeschaft, vormde sinds 1848 een historische verbinding tussen de Unter- en de Oberstadt in Kleef. De steeg was voor de Joden de toegang tot de voor de poorten van de stad gelegen begraafplaats. Het was tot ca. 1980 een steeg, die richting de Kavarinerstraße (tegenwoordig Koekkoek-Platz) een nauwe toegang had, omdat hier in de laatste helft van de 19de eeuw een klein huis was gebouwd. Onderdeel van het nu openbaar gemaakte bebouwingsplan is het om dit perceel opnieuw te bebouwen.

Tegen een bebouwing van dit grondstuk zijn in principe geen bezwaren. Zo wordt de historische huizenrij hersteld. Bijzonder belangrijk is het daarentegen, dat het gebouw een eigen façade krijgt, met dezelfde breedte als het afgebroken huis.
Dit betekent ook, en dat is naar mening van onze beide verenigingen dringend noodzakelijk, dat de façade van de voormalige eetgelegenheid „Zum Kurfürsten“ behouden blijft. Het betreft hier een mooie, historische façade uit de tweede helft van de 19de eeuw, die op de bovenverdieping mooie stucelementen heeft, die bewaard dienen te worden. De vormgeving van de begane grond is modern en zou, op basis van oude foto’s, weer in oude staat hersteld moeten worden.

Bij een dergelijke bebouwing zou, te beginnen met het huis op de Kavarinerstraße 31 via het B.C. Koekkoek-Huis tot aan Kavarinerstraße 43 een historische huizenrij behouden blijven, die aan de noordzijde van de Koekkoek-Platz een rij façades ontstaan resp. behouden blijven, die een grote historische kwaliteit bezit en vermoedelijk de langste huizenrij is, die niet in de Tweede Wereldoorlog is vernietigd. Helaas werd deze huizenrij door de naar onze mening te hoge opbouw van het gebouw van de bakkerij Heicks & Teutenberg al verstoord.

De omvang van het te bebouwen perceel aan de Koekkoek-Platz zou niet groter mogen worden dan de oorspronkelijke omvang, zodat de stedenbouwkundig belangrijke tuin behouden blijft.

De Koekkoekstege is een van de belangrijkste en schilderachtigste plaatsen van het historische Kleve. Langs de Koekkoekstege naar boven tot aan de Hanns-Lamers-Platz strekt zich het grondstuk uit. Het begeleidt, gescheiden door een muur, de steile Koekkoekstege. Hier is de bijzondere typografie van de stad goed te merken. Vanuit de Unterstadt gezien is het behoud van het grondstuk en de steeg de laatste mogelijkheid om de bijzondere en unieke kwaliteit van onze stad tastbaar te laten zijn. Op sommige plaatsen is dit karakter de laatste decennia onherkenbaar geworden: een dramatisch voorbeeld is de bebouwing van het grondstuk van Hotel Bollinger. Het hotel dat als „Panorama-Hotel“ zeer populair was en waarvan de ligging op de helling nu helemaal onzichtbaar is geworden.

Ook is er niets tegen een passende bebouwing van het bovenste gedeelte van het grondstuk aan de Hanns-Lamers-Patz, in zoverre het een gebouw met redelijke afmetingen betreft met maximaal anderhalve verdieping.

Grote bedenkingen willen wij ook graag ter berde brengen als het gaat om een bebouwing tegen de helling aan tussen de beide mogelijke gebouwen. Hierdoor zou niet alleen deze bijzonder mooie plek in Kleve aan unieke historische kwaliteit inboeten, maar ook het historische karakter van de Koekkoekstege, de voormalige Juden-Stege naar de Joodse begraafplaats voor de poorten van de stad, zou blijvend worden vernietigd. Eveneens zou de idyllische tuin van het B.C. Koekkoek-Huis en het aangrenzende belvedère verloren gaan. Het bomenbestand, gedeeltelijk bestaande uit bomen, die nog door Barend Cornelis Koekkoek persoonlijk geplant zijn, zou door een bebouwing van het middelste gedeelte van dit grondstuk gevaar lopen en het vermoedelijk zelfs niet overleven. 

In het belang van de stad Kleef verzoeken wij de raad van de stad Kleef om uiterst zorgvuldig om te gaan met de bebouwingsmogelijkheden van deze grondstukken. Wij verzoeken om ongewenste ontwikkelingen nu al te herkennen en te verhinderen, dat een volledige bebouwing van beide percelen van beneden tot boven door het nu openbaar gemaakte bebouwingsplan mogelijk wordt. Hierdoor zou de Stadt Kleve op een zeer gevoelige plek onnodig beschadigd worden.

Alwine Strohmenger-Pickmann
Voorzitter
Kleefse Vereniging voor cultuur en geschiedenis e.V.
(Klevischer Verein für Kultur und Geschichte e.V.)

Ulrike Sack
Voorzitter
Vereniging van Vrienden van het Museum Kurhaus en Koekkoek-Huis Kleef e.V.

terug

Ein Blick in die Koekkoekstege vom Koekkoekplatz aus, links das geöffnete Hauptportal des B.C. Koekkoek-Hauses
Blick auf die Gebäudezeile der Kavarinerstraße vom B.C. Koekkoek-Haus links außen aus
Ansicht des Kurfürsten-Gebäudes mit der Koekkoekstege links und dem angrenzenden Einrichtungshaus Rexing rechts, im Vordergrund der beliebte Wochenmarkt
Schöne, erhaltenswerte Details: Links Kurfürsten-Gebäude, rechts Einrichtungshaus Rexing
Eine historische Aufnahme, die das Gebäude des alten Kurfürsten mit der homogenen Häuserzeile nach Westen hin zeigt
Ansicht des historischen Platzes (heute Koekkoekplatz)

Download

Stellungnahme Bebauung Koekkoek-Stege, 01.10.2013 (PDF)
-> Deze pagina afdrukken